Marek Piechota

 Marek Piechota

 

Prof. dr hab. Marek Piechota
pokój: 404
tel.: (32) 200 94 04
adres e-mail: mmp@pn.pl

Stopnie i tytuły naukowe:

Magisterium
Epopeiczność „Balladyny” Słowackiego, 1977. 
Doktorat
Żywioł epopeiczny w twórczości Juliusza Słowackiego, 1984. 
Habilitacja
O tytułach dzieł literackich w pierwszej połowie XIX wieku, 1993. 
Tytuł profesorski
Od tytułu do Epilogu. Studia i szkice o „Panu Tadeuszu”, 2001. 

Najważniejsze publikacje: 

Działalność naukowa i popularyzatorska:

  • O tytułach dzieł literackich w pierwszej połowie XIX wieku. Katowice 1992, ss. 133.
  • Żywioł epopeiczny w twórczości Juliusza Słowackiego. Katowice 1993, ss. 143.
  • Barokowe przypomnienia i inne szkice historycznoliterackie. Red. R. Ocieczek i M. Piechota. Katowice 1994, ss. 193.
  • „Pan Tadeusz” i „Król-Duch” – dwie koncepcje romantycznej epopei. Kielce 1995, ss. 47.
  • A. Mickiewicz: Dziady część III. Z opracowaniem szkolnym. Wstęp i objaśnienia M. Piechota. Oprac. dydaktyczne K. Heska-Kwaśniewicz i B. Zeler, Wydawnictwo „Książnica”. Katowice 1996, ss. 262.
  • A. Mickiewicz: „Pan Tadeusz”. We fragmentach z komentarzem. Dla uczniów, studentów i nauczycieli. Wybór, wstęp i komentarze M. Piechota. Wydawnictwo „Książnica”. Katowice 1997, ss. 325. Wyd. II przejrzane Katowice 1999.
  • Od tytułu do Epilogu. Studia i szkice o „Panu Tadeuszu”. Katowice 2000, ss. 168.
  • Słownik Mickiewiczowski. Katowice 2000, ss. 422 [współautor: Jacek Lyszczyna].
  • „Pieśni ogromnych dwanaście…”. Studia i szkice o „Panu Tadeuszu”. Red. M. Piechota. Katowice 2000, ss. 236.
  • Warsztat badawczy Profesora Zbigniewa Jerzego Nowaka. Charakterystyki, wspomnienia, bibliografia. Red. M. Piechota. Katowice 2004, ss. 170.
  • Od oświecenia, ku romantyzmowi i dalej… Autorzy – dzieła – czytelnicy. Red. M. Piechota i J. Ryba. Katowice 2004. ss. 250.
  • „Chcesz ty, jak widzę, być dawnym Polakiem…”. Studia i szkice o twórczości Słowackiego. Katowice 2005, ss. 186.
  • Zbigniew Jerzy Nowak (1919–1993). Mentibus Memoratis. T. 1. Katowice 2006, ss. 102 [współautor: Krystyna Heska-Kwaśniewicz].
  • Słownik literatury polskiej. Red. nauk. M. Piechota – Oświecenie, Romantyzm, Pozytywizm, M. Pytasz – Młoda Polska, 1918–1947, 1948–1998, Przełom wieków i później, P. Wilczek – Średniowiecze, Renesans, Barok. Videograf II, Katowice 2006, ss. 972 (i wznowienia).
  • Od oświecenia, ku romantyzmowi i dalej… Autorzy – dzieła – czytelnicy. Cz. II. Red. M. Piechota i J. Ryba. Katowice 2007, ss. 258.
  • Od oświecenia, ku romantyzmowi i dalej… Autorzy – dzieła – czytelnicy. Cz. III. Red. M. Piechota i J. Ryba. Katowice 2009, ss. 154.
  • Od oświecenia, ku romantyzmowi i dalej… Autorzy – dzieła – czytelnicy. Cz. IV. Red. M. Piechota i J. Ryba. Katowice 2012, ss. 253.
  • „Słowo to cały człowiek”. Studia i szkice o twórczości Mickiewicza. Katowice 2013, ss. 263.

Artykuły i recenzje (wybór):

  • Z problemów epopeiczności dramatu romantycznego. W: Prace Historycznoliterackie. T. 17: Podróż i historia. Z motywów literatury Oświecenia i Romantyzmu. Red. Z.J. Nowak i I. Opacki. Katowice, s. 79–109. 
  • (rec.) Czesław Zgorzelski: Liryka w pełni romantyczna. Studia i szkice o wierszach Słowackiego. Warszawa 1981, ss. 263. „Pamiętnik Literacki” 1983, z. 1, s. 332–343.
  • Dialog. Dziennik. Epopeja (epos, poemat heroiczny). List. Monolog. Pieśń. W: Słownik literatury polskiej XIX wieku. Red. J. Bachórz i A. Kowalczykowa. Wrocław 1991, s. 162–163; 202–204; 236–240; 483–485; 574–576; 692–696. [Przedruk haseł w niezmienionych wersjach w kolejnych wydaniach 1994, 1997 i 2002].
  • Trzy przedmowy do wydań zbiorowych „Dzieł” Adama Mickiewicza. W: V Międzynarodowa Konferencja „Nauka a jakość życia” na 200. rocznicę urodzin Adama Mickiewicza. Prace, Wilno 17–21 czerwca 1998 r. Red. R. Brazis. Wilno 1998, s. 5–7.
  • Kłopoty z „Epilogiem” do „Pana Tadeusza”. Pre-tekst, tekst i mit. W: „Pan Tadeusz” i jego dziedzictwo. Poemat. Red. B. Dopart i F. Ziejka. Kraków 1999, s. 18–29
  • Polska dawna i przyszła w pismach Słowackiego. (Na tle toposu pamięci i sławy). W: Słowacki współczesnych i potomnych. W 150 rocznicę śmierci poety. Red. J. Borowczyk i Z. Przychodniak, Poznań 2000, s. 71–88.
  • (rec.) Maciej Szargot: „Ziemia rozdziału – niebo połączenia”. O liryce Zygmunta Krasińskiego. Katowice 2000. „Ruch Literacki” 2001, z. 3, s. 379–382.
  • Romantyzm. W: Wielka Encyklopedia PWN. Red. J. Wojnowski. T. 21, Warszawa, s. 496–497. W obrębie hasła: Polska. Literatura.
  • Autorzy nowożytni w wykładach lozańskich Mickiewicza. (Z dygresją o prowincjach i prowincjonalizmach). W: Wykłady lozańskie Adama Mickiewicza. Red. A. Nawarecki i B. Mytych-Forajter. Katowice 2004, s. 38–64.
  • Wiersze z tomiku „Chwila” Wisławy Szymborskiej przepuszczone „przez pryzma” lektury romantologa. W: Literatura współczesna wobec romantyzmu. Red. M. Łukaszuk i D. Seweryn. Lublin 2007, s. 95–108.
  • Sędziwy klasyk uczniem romantyka. W świetle listów Zygmunta Krasińskiego do Kajetana Koźmiana o poemacie „Stefan Czarniecki”. W: Dialogi romantyczne. Filozofia – teoria i historia – komparatystyka. Red. E. Kasperski i T. Mackiewicz. Pułtusk–Warszawa 2008, s. 553–569.
  • „Arma virumque cano…”. Niepowtarzalny urok pierwszych zdań arcydzieł. W: Alfabet Paszka. Berent, stylistyka (i okolice), Żeromski. Red. J. Jakóbczyk, K. Kralkowska-Gątkowska, M. Piekara. Katowice 2010, s. 160–181.
  • Norwid wobec auto-da-fé. Z zagadnień symboliki terminu. W: Symbolizm Norwida. Red. W. Rzońca i M. Kula. Warszawa 2011, s. 191–207.
  • Limeryki. Od intymnej inspiracji do upublicznienia. (Awanas czy degradacja?). W: Transcendentalność badań nad komunikacją medialną. T. 2: Osobiste – prywatne – intymne w przestrzeni publicznej. Red. M. Kita, M. Ślawska. Katowice 2013. s. 135–155.

Udział w grantach i projektach badawczych:

  • członek zespołu realizującego w latach 1992–1995 grant badawczy nt. Język polski w czasie II wojny światowej pod kierunkiem prof. Ireny Bajerowej, który zaowocował publikacją Język polski czasu drugiej wojny światowej (1939–1945). Pod red. I. Bajerowej. Wydawnictwo Energeia. Warszawa 1996, ss. 507.
  • udział w grancie zespołowym finansowanym przez MENiSW, rozliczanym przez „Książnicę Beskidzką” w Bielsku-Białej z okazji „Roku Słowackiego”, jesień 2009 r. O pojęciu „piękna” w wierszach Słowackiego – referat wygłoszony w ramach debaty nt. Mądrość – chorób duchowych lekarka. Bielsko-Biała 13 października 2009.
  • udział w grancie finansowanym przez MENiSW. Jeszcze o „fantazjach” etymologicznych Słowackiego i Mickiewicza. Preliminaria i uzupełnienia – referat wygłoszony dla uczestników projektu Historyczny słownik terminów literackich, kierowanego przez prof. Aleksandra Nawareckiego, Katowice 28 listopada 2013 [sygn. grantu UŚ: PU – 0213 – 002; projekt 11H 12039681].

Przynależność do organizacji, towarzystw naukowych:

  • Związek Nauczycielstwa Polskiego (od 1977),
  • Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza (od 1977, od 2006 roku prezes Śląskiego Oddziału tegoż towarzystwa),
  • Komisja Historycznoliteracka Oddziału PAN w Katowicach (od 1984),
  • członek współzałożyciel Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego (od 1992),
  • członek Komitetu Naukowego projektu Genius Loci realizowanego przez Uniwersytet Śląski w Katowicach oraz Università degli Studi di Napoli – L’Orientale (od 2009),
  • przewodniczący Rady Naukowej „Śląskich Studiów Polonistycznych” (od 2011).

Sprawowane funkcje:

  • kierownik Zakładu Historii Literatury Oświecenia i Romantyzmu w Instytucie Nauk o Literaturze Polskiej (od 1993),
  • prodziekan ds. studentów Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (1993–1996),
  • prodziekan ds. studentów Filii w Gliwicach w Akademii Polonijnej w Częstochowie (2004–2007),
  • wicedyrektor ds. naukowych Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego (2005–2008).

Nagrody i wyróżnienia:

  • nagroda JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za osiągnięcia w dziedzinie naukowo-dydaktycznej w roku akad. 1978/1979,
  • nagroda JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za osiągnięcia w dziedzinie naukowo-organizacyjnej w roku akad. 1979/1980,
  • nagroda JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za wyróżniającą się pracę naukowo-dydaktyczną w roku akad. 1980/81,
  • nagroda indywidualna III stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za rok akad. 1984/1985,
  • nagroda specjalna JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za najlepszy doktorat obroniony w latach 1984–1985,
  • nagroda indywidualna II stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za rok akad. 1989/1990,
  • nagroda indywidualna JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukową w roku akad. 1991/1992,
  • nagroda indywidualna II stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukowo-organizacyjną w roku akad. 1993/1994,
  • nagroda indywidualna II stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukową i organizacyjną w roku akad. 1995/96,
  • nagroda zespołowa Ministra Edukacji Narodowej za współautorstwo książki pt. Język polski czasu drugiej wojny światowej (1939-1945) [Zespołem kierowała prof. Irena Bajerowa, 1997],
  • nagroda indywidualna I stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukowo-badawczą w roku akad. 2000/2001,
  • nagroda JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za wybitne osiągnięcia w działalności organizacyjnej na rzecz uczelni w roku akad. 2000/2001,
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej nadany za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji i Sportu Krystynę Łybacką (2002, leg. nr 81018),
  • nagroda jubileuszowa JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za 25 lat pracy na uczelni (2002),
  • Złoty Krzyż Zasługi nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego (2005, leg. nr 150-2005-12),
  • nagroda indywidualna I stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukowo-badawczą w roku akad. 2005/2006,
  • nagroda jubileuszowa JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za 30 lat pracy na uczelni {2007),
  • Złota Odznaka Za Zasługi dla Uniwersytetu Śląskiego (2007, leg. nr 675/07),
  • Honorowy tytuł Przyjaciela Szkoły, nadany przez Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Jana III Sobieskiego w Tarnowskich Górach (2007),
  • Odznaka honorowa „Zasłużony dla kultury polskiej” nadana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego (2007, leg. nr 2103),
  • Tytułu Honorowego Członka Stowarzyszenia na Rzecz Odnowy Budynku Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Tarnowskich Górach przyznawanego Wybitnym Absolwentom Szkoły (2010),
  • nagroda jubileuszowa JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za 35 lat pracy na uczelni (2012),
  • nagroda indywidualna III stopnia JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego za działalność naukowo-badawczą w roku akad. 2011/ 2012,
  • „Srebrne skrzydło” – statuetka przyznana przez Burmistrza Miasta Tarnowskie Góry, Arkadiusza Czecha, „za wkład naukowy i popularyzatorski kultury śląskiej i miasta Tarnowskie Góry” [nagroda „przyznawana osobom szczególnie zasłużonym dla miasta Tarnowskie Góry, które swoją działalnością i osobowością podnoszą prestiż miasta, a w szczególności przyczyniają się do rozwoju i upowszechnienia jego dorobku”, 2013].
Accessibility